Een saxofoon is een blaasinstrument met een conische, vaak S-vormige buis die voorzien is van kleppen. De saxofoon wordt niet tot de koperblazers gerekend, maar zoals alle riet-blaasinstrumenten tot de houtblazers vanwege het riet dat het geluid produceert. Saxofoons hebben een conische boring — ze worden naar het uiteinde toe breder.

De saxofoonfamilie bestaat uit (onder andere) de volgende leden:

• Soprillo in Bes (Si-b), recht
• Sopraninosaxofoon in Es (Mi-b), meestal recht
• Sopraansaxofoon in Bes (Si-b), meestal recht
• Altsaxofoon in Es (Mi-b) en C (Do, Ut, "C-melody"), S-vormig
• Tenorsaxofoon in Bes (Si-b), S-vormig
• Baritonsaxofoon in Es (Mi-b), S-vormig, met extra rondingen
• Bassaxofoon in Bes (Si-b), S-vormig, met extra rondingen
• Contrabassaxofoon in Es (Mi-b), S-vormig, met extra rondingen
• Subcontrabassaxofoon in Bes (Si-b), S-vormig, met extra rondingen

De saxofoon werd in 1840 ontwikkeld door de Belgische instrumentmaker Adolphe Sax (1814-1894), naar wie het instrument ook is vernoemd, en die er op 28 juni 1846 in Frankrijk een patent op verwierf.

Adolphe Sax heeft verbeteringen aan de meeste koperinstrumenten gemaakt, alsmede aan verscheidene houtblaasinstrumenten: de basklarinet zoals we die vandaag de dag kennen is een ontwerp van Adolphe Sax bijvoorbeeld. Sax wilde een instrument maken dat de souplesse van de strijkers had maar ook de dynamische mogelijkheden van het koper (luid) en de klankmogelijkheden van het hout. Sax wilde een instrument dat alle goede eigenschappen van de klassieke orkestinstrumenten in zich zou herbergen. De eerste saxofoon was een bassaxofoon, de rest van de familie volgde later. Omdat een bas makkelijker te bouwen is als we het hebben over verhoudingen en controle van de buis/stemming e.d. maakte hij die eerst. In de loop van de jaren die er op volgden bouwde hij de rest van de familie.